Ziekte en aandoeningen bij kippen en het vaccineren tegen ziektes. 

Kippen houden is een prachtige en waardevolle bezigheid. Ze brengen leven in de tuin, zorgen voor verse eieren en hebben ieder hun eigen karakter. Maar wie kiest voor kippen, kiest ook voor verantwoordelijkheid. Een goede verzorging, dagelijkse observatie en kennis van veelvoorkomende aandoeningen zijn essentieel om je dieren gezond en vitaal te houden.
Op deze pagina lees je hoe je een gezonde kip herkent, welke signalen kunnen wijzen op ziekte en wat je kunt doen om problemen te voorkomen.

Hoe herken je een gezonde kip
Een gezonde kip is actief, alert en nieuwsgierig. Ze scharrelt, pikt in het gras, neemt regelmatig een stofbad en beweegt zich vrij tussen haar soortgenoten. Kippen zijn echte groepsdieren en voelen zich het prettigst in een toom.
Kenmerken van een gezonde kip zijn heldere, levendige ogen, een mooie rode kam en lellen behalve tijdens de rui wanneer deze iets bleker kunnen zijn, glanzende en goed aangesloten veren, een goed gevulde maar niet overdreven uitstekende krop, normale stevige ontlasting en een goede eetlust met voldoende wateropname.
Bij rassen zoals de Cochin en de USA zijdehoen zie je een gezonde houding extra duidelijk terug. Deze kippen staan rechtop en zitten buiten de ruiperiode prachtig in hun veren. Afwijkingen in houding of verenkleed vallen bij deze rassen snel op.

Signalen dat een kip ziek is
Kippen laten vaak subtiel zien dat er iets mis is. Door dagelijks bewust te observeren kun je afwijkingen snel opmerken. Een kip die zich afzondert van de groep, sloom is, minder eet of plotseling stopt met leggen geeft een duidelijk signaal af. Ook een in elkaar gedoken houding, veranderingen in ontlasting, niezen, vocht uit neus of ogen of moeite met ademhalen kunnen wijzen op ziekte. In ernstigere gevallen kunnen verlammingsverschijnselen of vreemde bewegingen optreden.
Zodra een kip afwijkt van haar normale gedrag is het belangrijk om extra alert te zijn en indien nodig tijdig in te grijpen.

Veelvoorkomende virusziekten bij kippen
De Ziekte van Marek is een zeer besmettelijke virusziekte die wordt veroorzaakt door een herpesvirus. Verspreiding vindt plaats via huidschilfers en veerdeeltjes. Kenmerkend zijn verlammingsverschijnselen, sloomheid en vermagering. De ziekte is helaas vrijwel altijd dodelijk. Wanneer een kip duidelijke symptomen vertoont is het vaak diervriendelijker om haar uit haar lijden te verlossen. Preventieve vaccinatie op jonge leeftijd is daarom van groot belang. Volledige resistentie ontwikkelt zich pas na ongeveer zestien weken.
Infectieuze bronchitis bij kippen komt vaker voor in koude en vochtige periodes. Symptomen zijn onder andere niezen, verstopte neusgaten, vocht uit de neus, zwelling rond de ogen en ademhalingsproblemen. De ziekte tast de conditie aan en kan de leg verminderen. Een droog en tochtvrij nachthok is essentieel. In sommige gevallen kan een dierenarts antibiotica voorschrijven om secundaire bacteriële infecties te behandelen.
Newcastle disease, ook wel pseudovogelpest genoemd, is een zeer besmettelijke en ernstige aandoening veroorzaakt door het aviaire paramyxovirus type 1. Besmetting kan plaatsvinden via direct contact, via de lucht of via besmet voer en water. Kenmerkend zijn draainek, ongecontroleerde bewegingen en ernstige ziekteverschijnselen met een hoge sterfte als gevolg. Vaccinatie biedt effectieve en langdurige bescherming.

Het belang van vaccinatie en preventie
Preventieve vaccinatie is een van de belangrijkste maatregelen om ernstige virusziekten te voorkomen. Door kuikens al in de eerste levensdagen te vaccineren tegen onder andere Marek, infectieuze bronchitis en Newcastle Disease wordt een stevige basis gelegd voor een gezond leven. In veel gevallen biedt deze vroege vaccinatie langdurige bescherming.
Daarnaast blijft een goede verzorging onmisbaar. Een schoon en droog hok, regelmatige reiniging, dagelijks vers drinkwater, kwalitatief hoogwaardig voer en voldoende ventilatie zonder tocht verkleinen de kans op ziekte aanzienlijk. In de winterperiode kan extra ondersteuning met vitamines bijdragen aan een betere weerstand.

Zorg met aandacht en verantwoordelijkheid
Kippen houden betekent dagelijks observeren, verzorgen en verantwoordelijkheid nemen. Vroege signalering van ziekte, preventieve maatregelen en een goede huisvesting vormen de basis van een gezonde toom. Met kennis, aandacht en liefde creëer je een veilige omgeving waarin jouw kippen van kuiken tot volwassen dier kunnen uitgroeien tot sterke en vitale dieren waar je jarenlang plezier van hebt.